fot. i tekst: Maciek Romański

Miodokwiat krzyżowy

Orchid - Herminium monorchis

Miodokwiat krzyżowy (Herminium monorchis) jest obecnie najrzadszym storczykiem w Polsce, występującym na jednym tylko stanowisku w dolinie rzeki Rospudy. W zasadzie jest to również jedna z najrzadszych roślin naszej flory. Zresztą nie tylko w Polsce gatunek ten jest taką rzadkością. W całej Europie obserwuje się gwałtowne wymieranie tego gatunku. Wymarł on już na swoich stanowiskach w Czechach i Finlandii. Mniej zagrożony jest tylko na południu Wielkiej Brytani, w Szwajcarii i Estoni. W Polsce znany był z 18 stanowisk, jednak w ostatnich latach na 17 z nich nie został już potwierdzony.

Ale i na ostatnim swoim stanowisku nie jest bezpieczny. Niestety zapadła decyzja o przebiegu obwodnicy Augustowa przechodzącej około 300 metrów od stanowiska tego florystycznego rarytasu. Decyzja ta skazuje i to stanowisko na zagładę.

Miodokwiat krzyżowy jest jedynym w Europie przedstawicielem azjatyckiego rodzaju Herminium. W Polsce gatunek ten związany jest z torfowiskami niskimi. Właśnie silne przywiązanie do określonego typu siedliska i wielka wrażliwość na wahania poziomu wód sprowadziło zagładę na ten gatunek. W Polsce jego kolejne stanowiska ginęły wraz z osuszaniem i melioracją bagien. Co ciekawe np. na zachodnich kresach swojego występowania gatunek ten rośnie w zgoła odmiennych warunkach - w suchych i ciepłych murawach, nie jest to jednak niczym nadzwyczajnym, większość roślin zmienia preferencje siedliskowe wraz z położeniem geograficznym.

Miodokwiat jest bardzo niepozorną rośliną o rozmiarach od 10 do 30-45 cm, jednak większość osobników raczej oscyluje wokół tej najniższej wartości. Zapylany jest przez bardzo niewielkie owady - głównie należące do błonkoskrzydłych i dwuskrzydłych. Owady przywabiane są dość miłym aromatem, zbliżonym nieco do anyżu. Miodowkiat produkuje też nektar, gromadzący się w ostrodze kwiatu.

Jak wszystkie storczyki miodokwiat krzyżowy podlega ochronie ścisłej. W Polskiej Czerwonej Księdze posiada status krytycznie zagrożonego wyginięciem (CR), wpisany jest na listę gatunków rzadkich i zagrożonych ze statusem wymierającego (E), z takim samym statusem wpisany jest również do Litewskiej Czerwonej Księgi. Wpisany jest też na podstawową (ogólnoeuropejską) listę CORINE (Coordination of Information on the Environment).

Sprzęt: Pentax MZ-5N, obiektyw: 70-300 DL Macro + soczewka 1:1
Pomiar światła punktowy -0,5 EV

więcej o storczykach w Polsce

 

Nowadays Herminium monorchis is the rarest orchid in Poland.

It has survived only in one place, near the River Rospuda. This species fast disappears in all Europe. It is extinct in Czechia and Finland. In Poland it had 18 locations, but in the last few years has been seen only here. The species dies because of marshlands drainage and irrigation.

Alas, it is not safe place yet.
Augustów by-pass highway is being planned to go very close: about 300 metres. It means this place will also disappear.

Unfortunately it is not a very picturesque plant. The orchid is usually only 10 - 30 cm high.

Strictly protected, in Polish and Lithuanian Red Books as (E) - dying out.

 

Equipment: Pentax MZ-5N
lenses: 70-300 DL Macro, + 1:1
spot metering: -0,5 EV

 


more Polish orchids

powrót

back